تكرار مىكنيم ، بيمار استسقاى خيگى - در اكثر حالات - از رگ‌زنى زيان بيند . اگر تشخيص دادى كه بيمار ورم در كبد دارد ، قبلا به مداواى ورم وسيلهء دارو بپرداز و به رگ زدن توسل مجوى ! تنها هنگامى از رگ زدن ناگزيرى كه تشخيص دهى رگها بيش از اندازه از خون پر شده‌اند و خون بند آمده و از جريان افتاده است . اگر بيمار استسقاى خيگى احساس درد و آزار در طرف چپ مىكند - كه شريانهاى زياد در طرف چپ هستند - بدان كه اين درد و آزار از كشيدگى نيست ، زيرا پهلوى راست و پهلوى چپ در حالت بيمارى استسقاى خيگى در كشيدگى شريكند و هر دو باهم به درد مىآيند . پس اين درد و آزار كه بيمار در طرف چپ احساس مىكند از جمع آمدن و بند آمدن خون است . در اين حالت رگ بزن و خون بند آمده را بيرون كش . بعد از رگ زدن علاج بيمارى استسقايى را از سر گير و ادامه بده ! اگر كبد بيمار ورم سخت دارد و استسقاى خيگى بدنبال ورم سخت در كبد آمده است ، اميد رهايى از استسقا نيست . حتى اگر صد بار آب شكمش را بيرون ريزى ، باز پيدا مىشود و شكم را آكنده مىكند . و اين را بدان ! كه پاكسازى بيمار از آب بيمارى استسقايى به وسيلهء دارو ، بهتر از آن است كه به وسيلهء شق كردن يا تراوش دادن كار انجام شود ؛ زيرا بهم جوش خوردن شق شده و درز تراوش‌كننده دشوار است . در نظر داشته باش كه هنگام پاكسازى ، بيمار در حالت تب نباشد . ممكن است آب استسقايى را وسيلهء معالجه بخشكانى . اما اگر ورم در كبد باشد باز آب پديد مىآيد . بايد كمتر قرص قبوضيت‌آور به بيمار استسقاى خيگى بدهى . هرچند اين قرص نيروبخش مىباشد . مثلا قرص زرشك باشد . بويژه اگر بيمار شكمش قبض است و يبوست دارد ، نبايد قرص قبوضيت‌آور بخورد . اگر بيمارى استسقاى خيگى از اثر سردمزاجى كبد است و سردى در آن تأثير دارد ، به هر وسيلهء گرم و گرمىبخش و نرمىبخش كه باشد ، مىتوانى آب استسقايى را برچينى . امّا در علاج استسقاى گرم خيگى بحثى ويژه داريم كه بعدا ذكر مىكنيم . روغن پسته و روغن بادام در همهء حالات هر نوع از استسقا بهره رسانند . داروهاى ساده و منفرد كه در علاج بيمارى استسقاى خيگى سرد خوب و مفيدند عبارتند از : 1 - شبدر در آب بر آتش بجوشد تا بسيار خوب مىپزد . بيمار هر روز پانزده مثقال از آن بخورد . 2 - به وزن نود مثقال پياز دشتى در چهار قسط ( پانصد و چهل مثقال ) . شراب ريزند و در ظرف سفالين پاك و پاكيزه بر آتش بجوشانند و چندان بجوشد تا يك سوم از شراب مىماند . بيمار هر روز از آن بخورد ؛ اول از روزى يك قاشق بزرگ شروع كند و به تدريج روزى به پنج قاشق بزرگ برساند . بعدا هر روز يك قاشق از آن كم كند تا به روزانه يك قاشق برمىگردد . اگر هر روز بيمار به وزن هفت مثقال يا هفت مثقال و نيم افشرهء پونه بخورد ، خوب است . برخى